I. Uwagi wstępne

W dniu 1 lutego 1993 r. w Wiedniu przedstawiciele MSW Austrii, Polski, Czech, Słowacji, Węgier i Słowenii powołali do życia Środkowoeuropejską Akademię Policyjną. Policję polską reprezentował Dyrektor Biura Kadr i Szkolenia KGP. W późniejszym okresie do Akademii przystąpiły Niemcy oraz Konfederacja Szwajcarska. W dniu 23 maja 2001 r. w Budapeszcie Ministrowie Spraw Wewnętrznych ośmiu państw członkowskich podpisali "Wspólne oświadczenie o współpracy w ramach Środkowoeuropejskiej Akademii Policyjnej".

Z chwilą przystąpienia polskiej Policji do Środkowoeuropejskiej Akademii Policyjnej (MEPA) działalnością szkoleniową w ramach Akademii Policyjnej (MEPA) zajmowało się Biuro Kadr i Szkolenia KGP. Obecnie Narodowa Jednostka Kontaktowa mieści się w Biurze Międzynarodowej Współpracy Policji KGP.

Polscy policjanci aktywnie uczestniczą w kursach, seminariach oraz hospitacjach, organizowanych na terenie ośmiu państw członkowskich MEPA. Językiem wykładowym Akademii jest język niemiecki.

 

Cele MEPA

• Środkowoeuropejska Akademia Policyjna wspiera transgraniczną i międzynarodową współpracę policyjną poprzez:
• przekazywanie, rozszerzanie i pogłębienie wiadomości, doświadczeń
• oraz doskonalenie zawodowe, które są niezbędne do wykonywania zadań policyjnych;
• przekazywanie wiedzy fachowej nt. uwarunkowań prawnych i organizacyjnych, praktycznych możliwości, policyjnych metod i strategii dochodzeniowo-śledczych;
• przekazywanie wiedzy o podłożu społecznym, gospodarczym, politycznym, kulturalnym, jak i doświadczeń nt. powiązań szczególnie groźnych zjawisk międzynarodowej przestępczości (głównie przestępczości zorganizowanej, terroryzmu, przestępczości gospodarczej i przestępczości przeciwko ochronie środowiska);
• budowanie osobistych, pełnych zaufania kontaktów oraz niwelowanie barier zrozumienia i uprzedzeń.

Zadania MEPA

• przygotowanie i realizacja kursów
• przygotowanie i realizacja seminariów
• organizacja szkoleń praktycznych w jednostkach policyjnych (hospitacje)
• organizacja kursów językowych
• opracowanie publikacji szkoleniowo - informacyjnych
• współpraca z narodowymi i międzynarodowymi placówkami szkoleniowymi, ekspertami, instytucjami, organizacjami, urzędami i innymi ośrodkami
• współpraca z Europejską Akademią Policyjną (CEPOL)
• wspieranie wszystkich przedsięwzięć zgodnych z celami MEPA

II. Struktura MEPA

Struktura MEPA obejmuje niżej wymienione organy:

• Zarząd
• Kuratorium
• Centralne Biuro Koordynacyjne
• Narodowe Jednostki Kontaktowe
• Komitet Redakcyjny

 

Najważniejsze zadania i kompetencje Zarządu:

• podejmowanie decyzji zasadniczych związanych z działalnością MEPA
• ustalanie zasad organizacji przedsięwzięć szkoleniowych
• zatwierdzanie rocznego programu szkoleniowego
• podejmowanie decyzji związanych z pozyskiwaniem oraz dysponowaniem środkami finansowymi potrzebnymi do funkcjonowania Akademii

Zarząd jest najwyższą władzą decyzyjną MEPA.

Posiedzenia Zarządu odbywają się cyklicznie dwa razy w roku (na rozpoczęciu i na zakończeniu Kursu Głównego).

Podczas głosowania nad uchwałami każda narodowa delegacja ma do dyspozycji jeden głos. Postanowienia MEPA uchwalane są jednogłośnie. Zdolność do podjęcia uchwały wymaga obecności co najmniej 6 delegacji.

Najważniejsze zadania i kompetencje Kuratorium:

• opracowanie rocznego programu szkoleniowego oraz przedkładanie go do zatwierdzenia Zarządowi
• koordynacja merytoryczna szkoleń
• nadzór nad działalnością szkoleniową
• składanie sprawozdań Zarządowi z działalności szkoleniowej i publikacyjnej MEPA

Kuratorium jest ciałem przygotowawczo-wykonawczym MEPA. W Kuratorium Policję polską reprezentują przedstawiciele KGP. Posiedzenie organizowane jest raz w roku.

Najważniejsze zadania i kompetencje Centralnego Biura Koordynacyjnego:

• organizacyjna i terminowa koordynacja szkoleń
• nadzór zadań realizowanych przez narodowe jednostki kontaktowe
• koordynacja i realizacja zadań związanych z organizacją przedsięwzięć dydaktycznych
• promowanie MEPA oraz współpraca z innymi narodowymi i międzynarodowymi instytucjami, organizacjami, urzędami i placówkami
• opracowywanie i wydawanie publikacji szkoleniowo-informacyjnych we współpracy z narodowymi jednostkami kontaktowymi;
• kierowanie pracami Komitetu Redakcyjnego
• przygotowanie posiedzeń Zarządu i Kuratorium oraz innych zadań dot. spotkań,
• koordynacja oraz realizacja zadań związanych z organizacją narodowych kursów
• oraz dot. kierowników seminariów.

Centralne Biuro Koordynacyjne usytuowane jest w Federalnym Ministerstwie Spraw Wewnętrznych Republiki Austrii w Wiedniu.

Najważniejsze zadania i kompetencje Narodowych Jednostek Kontaktowych:

• organizacja i realizacja działalności szkoleniowej w każdym państwie członkowskim
• informowanie o przedsięwzięciach szkoleniowych MEPA
• wybór odpowiednich uczestników na szkolenia i ich przygotowanie do aktywnego uczestnictwa
• współpraca z jednostkami szkoleniowymi w zakresie przygotowania i organizacji przedsięwzięć MEPA w kraju
• realizacja uchwał Kuratorium
• przekazywanie sprawozdań do Kuratorium lub do Centralnego Biura Koordynacyjnego dotyczących udziału danego kraju w przedsięwzięciach MEPA
• wyznaczenie narodowych opiekunów kursów i seminariów oraz członków Komitetu Redakcyjnego
• sprawozdawczość – przekazywanie, dystrybucja, wykorzystanie wiedzy nabytej przez uczestników przedsięwzięć MEPA – przekazywanie najlepszych rozwiązań do Banku Dobrych Praktyk
  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Najważniejszym zadaniem Komitetu Redakcyjnego jest wspieranie Centralnego Biura Koordynacyjnego przy opracowywaniu publikacji MEPA.

 

III. Rodzaje przedsięwzięć szkoleniowych MEPA:

1. Kurs Główny

W ramach Środkowoeuropejskiej Akademii Policyjnej (MEPA) organizowany jest 11 – tygodniowy Kurs Główny, realizowany w systemie bloków tematycznych (teoretyczno-praktycznych) w ośrodkach szkoleniowych państw członkowskich MEPA i w siedzibie Federalnego Urzędu Kryminalnego w Berlinie.

Głównym celem Kursu Głównego jest: pogłębianie wiedzy nt. współpracy międzynarodowej w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej i ciężkiej, zapoznanie się z systemami ścigania karnego oraz organizacją, zadaniami i metodami pracy Policji współpracujących ze sobą państw.

Polska edycja kursu realizowana jest w Centrum Szkolenia Policji w Legionowie lub w Wyższej Szkole Policji w Szczytnie (1 tydzień).

Kandydaci ubiegający się o udział w kursie muszą spełniać następujące kryteria: wiek 28-45 lat, ukończone studia wyższe cywilne i resortowe, co najmniej 5-letni staż w Policji w pionie służby kryminalnej lub w prewencji kryminalnej z uprzednim doświadczeniem w zwalczaniu przestępczości, dobra znajomość języka niemieckiego.

Warunkiem ukończenia Kursu Głównego jest przygotowanie i obrona pracy końcowej ukierunkowanej na praktykę – "Studium przypadku.

W latach 1993 - 2010 łącznie ukończyło ww. kurs 28 funkcjonariuszy polskiej Policji.

2. Seminaria Fachowe

Ponadto w ramach MEPA organizowane są międzynarodowe seminaria fachowe obejmujące problematykę będącą w szczególnym zainteresowaniu Policji państw członkowskich tej instytucji (zorganizowana przestępczość ekonomiczna, narkotykowa, handel żywym towarem, nielegalna migracja, ochrona danych osobowych, ochrona świadka, przestępczość transgraniczna, działania pod przykryciem, przestępczość nieletnich oraz inne).

W międzynarodowych seminariach fachowych MEPA w okresie od 2000 r. do 2009 r. wzięło udział 76 policjantów z pionu kryminalnego oraz przestępczości zorganizowanej.

Seminaria zorganizowane w roku 2008:

• Współpraca policyjna z i przez Policyjne Centra Współpracy, 31 marzec – 3 kwietnia, Austria
• Przestępczość ekologiczna oraz związana z nią korupcja, 8-11 kwietnia, Budapeszt
• Wzięcie zakładników łącznie z szantażem i napadem rabunkowym oraz uprowadzeniem, 12-15 maj, Praga
• Współpraca władz przy zwalczaniu przestępczości paliwowej i innych form przestępczości gospodarczej, 13 – 16 maj, Legionowo
• Przestępczość wewnątrz i przeciwko grupom etnicznym,7-12 września, Bratysława i Brünn
• Seminarium bazowe – przestępczość teleinformatyczna, 8-12 września, Berlin
• Międzynarodowa współpraca przy kontroli granic wewnątrz i poza obszarem Schengen, 3-6 listopad, Bratysława
• Identyfikacja ofiar katastrof, 24-28 listopad, Traiskirchen

Seminaria zorganizowane w roku 2009:

• Obserwacja, 31 marzec - 3 kwiecień, Budapeszt
• Przemyt metali kolorowych, 4-7 maja, Freiburg
• Wykorzystanie OZI w operacjach specjalnych, 12-15 maja, Legionowo
• Współpraca Policyjnych Centrów Współpracy, 2-5 czerwiec, Schwandorf
• Seminarium bazowe – przestępczość teleinformatyczna, 7-11 września, Berlin
• Seminarium dla absolwentów Kursu Głównego roczników 2004 i 2005, Balatongyörök
• Przestępczość zorganizowana – operacje pod przykryciem, 15-18 września, Zurych
• Przestępczość samochodowa, 22-25 września, Gotenica
• Seminarium dla absolwentów Kursu Głównego roczników 1999, 2000 i 2006, 5-8 października, Legionowo
• Korupcja, 12-15 października, Bratysława i Brno
• Handel żywym towarem – z naciskiem na wykorzystanie seksualne, 13-16 października, Freiburg
• Aplikacja środków kompensacyjnych w obszarze Schengen, 9-12 listopada, Samorin – Cilistov
• Branie zakładników, 16-19 listopad, Praga

Oferta na rok 2010:

• Ekstremizm prawicowy z punktu widzenia policji kryminalnej, 3-5 marca, Praga
• Obserwacja transgraniczna, 9-12 marca, Budapeszt
• Przemyt papierosów w związku z przestępczością zorganizowaną, 4-7 maja,Legionowo
• Osobowe Źródła Informacji, 2-4 czerwca, Zurych
• Poszukiwania Celowe, 28 czerwca – 2 lipca, Wiedeń
• Seminarium dla absolwentów Kursu Specjalistycznego dla Straży Granicznej, roczniki: 1998, 1999, 2007, Balatongörök
• Współpraca policyjna z/poprzez Centra Współpracy Policyjnej, 14-17 września, Świecko
• Seminarium bazowe – przestępczość teleinformatyczna, 26 września – 1 października, Berlin
• Zabezpieczanie śladów/technika kryminalistyczna w obszarze przestępczości zorganizowanej, 4-8 października, Wertheim
• Nielegalna migracja z punktu widzenia Straży Granicznej, 8-12 listopada, Bratysława i Brünn
• Wspólne Zespoły Śledcze (JIT), 17-19 listopada, Berlin

3. Hospitacje

Od kilku lat Środkowoeuropejska Akademia Policyjna organizuje hospitacje w krajach MEPA. Hospitacje mają charakter szkoleniowy. Wspólne uczenie się zarówno w zakresie merytorycznym jak i językowym wpływają w znacznym stopniu na sukcesy odnoszone w codziennej pracy policyjnej. Hospitacje stanowią obok Kursu Głównego ważne uzupełnienie oraz wsparcie międzynarodowej współpracy policyjnej. Odbywają się na płaszczyźnie bilateralnej, na zasadzie wzajemności.

Wyjazdy policjantów na hospitacje tematyczne MEPA poza granice państwa w latach:

• 2005 – 3 osoby, Niemcy
• 2007 – 2 osoby, Niemcy
• 2008 – 1 osoba, Szwajcaria
• 2009 – 1 osoba, Niemcy

4. Seminaria "ad hoc"

Od 2004 r. organizowane są dodatkowe seminaria "ad hoc". Celem tych spotkań jest szybka reakcja na poważne problemy występujące w kraju MEPA z określonym obszarem przestępczości zorganizowanej i ciężkiej o charakterze międzynarodowym. Seminaria organizowane są w trybie pilnym. Dotychczas odbyły się 3 takie przedsięwzięcia w Niemczech.

5. Kursy językowe

W ramach Akademii organizowane są również intensywne kury doskonalące znajomość języka niemieckiego, których celem jest przygotowanie przyszłych uczestników Kursów Głównych do realizacji zadań.

• 2006 r. - Berlin - 1 osoba
• 2008 r. – Göppingen – 2 osoby
• 2009 r. – Bruchstal – 2 osoby
• 2010 r. - Bruchsal – 2 osoby

Przedsięwzięcia szkoleniowe organizowane przez polską Policję w latach 2000 – 2006

W dniach 6 - 8 października 2003 r. Policja polska była po raz pierwszy organizatorem posiedzenia Kuratorium Środkowoeuropejskiej Akademii Policyjnej (MEPA) z udziałem przedstawicieli Policji z ośmiu państw członkowskich tej organizacji.
Przedmiotem cyklicznych posiedzeń Kuratorium jest przygotowanie programu Kursu Głównego MEPA, który realizowany jest na terenie ośmiu państw członkowskich tej instytucji, opracowanie rocznego programu szkoleniowego (tematy międzynarodowych seminariów MEPA), koordynacja merytoryczna szkoleń, hospitacje, kursy języka niemieckiego, a także bieżące sprawy związane z publikacjami (podręcznik MEPA, broszury poseminaryjne, gazeta oraz MEPA- Homepage).

Polskie edycje Kursu Głównego MEPA dla Policji Kryminalnej:

24-28 kwietnia 2006 r. Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie
16-20 kwietnia 2007 r. Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie
14-18 kwietna 2008 r. Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie
6-10 kwietnia 2009 r. Centrum Szkolenia Policji w Legionowie
29 marca – 2 kwietnia 2010 r. w Centrum Szkolenia Policji w Legionowie

W dniach 6 – 8 września 2006 r. w Sopocie odbyła się po raz pierwszy w historii istnienia MEPA Konferencja Programowa dla Kursu Głównego MEPA 2007.

W dniach 4 - 5 listopada 2008 r. odbyło się szkolenie pt. ,,POLICJA – Online / MEPA – Online’’ dla absolwentów Kursów Głównych MEPA (Policja Kryminalna)

W dniach 5-8 października 2009 r. pierwszy raz w czasie istnienia MEPA polska Policja zorganizowała Seminarium dla absolwentów Kursu Głównego MEPA, roczników: 1999, 2000, 2004.

w dniach 1-3 września br. w Warszawie, polska Policja będzie kolejny raz organizatorem Konferencji Programowej dla Kursu głównego MEPA 2011.

Od 1995 r. przedstawiciele Straży Granicznej z państw członkowskich uczestniczą w 4-tygodniowych Kursach Specjalistycznych nt. Zintegrowane Bezpieczeństwo na Granicach, będącym odpowiednikami Kursu Głównego dla Policji Kryminalnej.

W październiku 2009 r. i w latach następnych w CSP Legionowo polska Policja przeprowadzi dodatkowe, realizowane w systemie cyklicznym, seminarium dla absolwentów Kursów Głównych MEPA. Siostrzane seminarium dla absolwentów Kursów Specjalistycznych dla Straży Granicznej jest organizowane rok rocznie w Balatongyörök na Węgrzech.

 

IV. Najważniejsze publikacje MEPA

Komitet Redakcyjny MEPA wspiera Centralne Biuro Koordynacyjne w opracowywaniu publikacji wydawanych w ramach działalności Akademii.

Podręcznik MEPA - zawiera syntetyczne informacje na temat sytuacji politycznej, geograficznej, prawnej, społecznej, kulturalnej oraz policyjnej ośmiu państw członkowskich Akademii, a także aktualnego stanu przestępczości.
Raz w roku dokonywana jest nowelizacja podręcznika. Każdy uczestnik Kursu Głównego otrzymuje egzemplarz ww. podręcznika do wykorzystania służbowego celem przygotowania się do udziału w kursie.

Czasopismo Fachowe MEPA - ukazuje się 3 razy w roku. W Czasopiśmie Fachowym MEPA prezentowane są fachowe artykuły, informacje nt. aktualnej sytuacji w państwach MEPA, zmian strukturalno-organizacyjnych Policji, seminariów oraz publikacji MEPA. Celem publikacji jest utrzymanie kontaktów z absolwentami Kursów Głównych oraz Kursów Specjalistycznych dla Straży Granicznej oraz zapewnienie im na tej drodze dodatkowej opieki.

MEPA-Homepage - od 1.06.2001r. MEPA posiada w Internecie własną stronę: www.mepa.net. Strona zawiera informacje o strukturze, organizacji MEPA, a także listę publikacji tej instytucji.

Broszury szkoleniowe
W Centralnym Biurze Koordynacyjnym w Wiedniu, a także w narodowych Jednostkach Kontaktowych są dostępne broszury szkoleniowe.

Projekt MEPA - Online
W 2005r. z inicjatywy Akademii Policyjnej Badenii-Wirtembergii powstał projekt wykorzystania platformy MEPA - Online w Internecie w oparciu o system Polizei - Online", funkcjonujący aktualnie w Policji Badenii-Wirtembergii.

W dniu 8.09.2005r. w Wiedniu odbyło się spotkanie "ad hoc" z udziałem przedstawicieli państw członkowskich Środkowoeuropejskiej Akademii Policyjnej w sprawie przygotowania roboczego dokumentu na ten temat.

Przedstawiciele Zarządu oraz Kuratorium wszystkich krajów MEPA wyrazili pozytywne stanowiska w sprawie wdrożenia systemu MEPA-Online do Internetu.

Zgodnie z założeniami wdrażanie propozycji projektu będzie realizowane sukcesywnie przez wiele lat. W dalszej fazie rozwoju systemu MEPA-Online wraz z zachowaniem bezpieczeństwa w zakresie przekazu informacji przewidywane jest rozwijanie licznych międzynarodowych portali eksperckich/fachowych, które będą miały istotny wkład w zakresie wspierania transgranicznej współpracy międzynarodowej Policji.

Za rozwój koncepcji, przygotowanie oraz koordynację ewentualnego wdrożenia odpowiada Centralne Biuro Koordynacyjne MEPA w Wiedniu, wspólnie z Policją Badenii-Wirtembergii. Centrum ds. Mediów w Akademii Policyjnej Badenii Wirtembergii mogłaby otrzymać zadania kompetencyjne dotyczące uruchomienia oraz rozwoju Centrum w zakresie operacyjnym projektu. Włączanie członków MEPA we wdrażanie projektu oraz jego wykorzystanie odbywa się sukcesywnie, w zależności od stanu rozwoju planu strategicznego kolejnych przedsięwzięć.

Policja Badenii-Wirtembergii sprawuje rolę pilota - użytkownika w zakresie administrowania projektu.

Wdrożenie platformy wymaga nieograniczonego wspólnego dostępu do Internetu z gwarancją bezpiecznego administrowania przez użytkowników (gremia MEPA, absolwenci Kursów Głównych oraz seminariów MEPA ).

Rolę koordynatora pełni w każdym kraju przedstawiciel Narodowych Jednostek Kontaktowych MEPA - wyposażony w komputer z "osobistym dostępem" do Internetu.

W ramach realizacji projektu przewidywane jest sukcesywne szkolenie koordynatorów oraz użytkowników MEPA (hospitacje) w Centrum ds. Mediów Akademii Policyjnej Badenii-Wirtembergii.

W przyszłości oprócz języka niemieckiego będzie można zastosować w systemie platformy wielojęzyczne w celu umożliwienia stopniowego rozszerzenia kręgu użytkowników.

Zgodnie z założeniami plan projektu jest finansowany ze środków UE w ramach Programu – AGIS w latach 2006/2007, a w latach 2008/2009 w ramach Programu-ISEC.

W przypadku uzyskania środków finansowych ze strony UE pozostałe koszty w celu sfinansowania nakładów systemu pokryłby Deutsche Telekom w ramach "Private - Public - Partnership". Państwa członkowskie MEPA nie ponoszą żadnych kosztów związanych z wdrażaniem powyższego przedsięwzięcia.

Niezależnie od ostatecznego budżetu, możliwe będzie również wyposażenie krajów członkowskich w sprzęt komputerowy (na każde państwo MEPA 20 - 80 PC dla "zamkniętych grup użytkowników").

Dynamiczny i szybki rozwój w obszarze informatyki powoduje relatywnie szybkie przestawienie się instrumentów elektronicznych związanych z działalnością wydawniczą z prostej strony internetowej (Homepage) z jednym zadaniem informacyjnym na multilateralną elektroniczną platformę. Powyższe oferuje użytkownikowi, obok aktualnych informacji, w szczególności również okazję do wymiany, nawiązywania kontaktów, dokształcania się, jak również do prowadzenia zaplanowanych działań szkoleniowych.

W celu rozwoju przy wykorzystaniu doświadczenia Policji Badenii-Wirtembergii została zbudowana elektroniczna platforma POLICJA-ONLINE. Dlatego prace udoskonalające prowadzone są przez Policję Badenii-Wirtembergii w ścisłej współpracy z Centralnym Biurem Koordynacyjnym. Dla rozwoju technicznego jest wykorzystywany model "partnerstwa publiczno-prywatego" z firmą T-Systems. Finansowe wsparcie ze strony Komisji UE było w latach 2006/2007 i jest nadal udzielane w ramach Programu – AGIS, w latach 2008/2009 oraz 2009/2010 w ramach Programu-ISEC.