Podsumowanie działań policji w zakresie ochrony osób przed wychłodzeniem organizmu w okresie zimowym 2025/2026
Wraz z końcem marca zakończono zintensyfikowane, ogólnopolskie działania prewencyjne związane z ochroną osób najbardziej narażonych na skutki niskich temperatur. Od 1 listopada 2025 r. do 31 marca 2026 r. jednym z priorytetów służb była ochrona życia ludzkiego przed tragicznymi skutkami hipotermii.
Każdego roku okres zimowy to czas zwiększonej mobilizacji służb mundurowych w obszarze pomocy m.in. osobom w kryzysie bezdomności, samotnym i nieporadnym życiowo. Podstawowym zadaniem Policji w tym okresie jest identyfikowanie i monitorowanie miejsc, w których osoby te próbują przetrwać mrozy - pustostanów, ogródków działkowych, węzłów ciepłowniczych oraz prowizorycznych koczowisk.
W ramach wystandaryzowanych kierunków działań Policji, funkcjonariusze na terenie całego kraju aktywnie współpracowali z innymi służbami, władzami samorządowymi oraz instytucjami i organizacjami pomocowymi w celu zapobiegania tragicznym skutkom wychłodzenia organizmu osób. Policjanci identyfikowali grupy osób wysokiego ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem zjawiska bezdomności i bieżąco monitorowali jego skalę m.in. z wykorzystaniem narzędzia, jakim jest Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa, gdzie jedną z kategorii zagrożeń jest „Osoba bezdomna wymagająca pomocy”. W trakcie okresu zimowego podejmowali przedsięwzięcia, w tym z wykorzystaniem dostępnych kanałów informacyjnych (strony internetowe, współpraca z mediami lokalnymi) mające na celu uwrażliwienie społeczności lokalnych na negatywne skutki działania niskich temperatur oraz potrzebę i możliwości sygnalizowania poszczególnych przypadków zagrożeń. Ponadto prowadzono rozpoznanie osobowe pod kątem ujawnienia osób starszych, mieszkających samotnie, będących w kryzysie bezdomności, którym udzielano bezpośredniego wsparcia, jak również przekazywano informacje o ww. osobach, m.in. do właściwych ośrodków pomocy społecznej.
Policjanci nie tylko informowali o możliwościach uzyskania pomocy w noclegowniach i ogrzewalniach, ale w wielu przypadkach bezpośrednio transportowali osoby zagrożone do placówek zapewniających ciepłe schronienie i posiłek. Ważnym aspektem prewencyjnym był również udział społeczeństwa. Dzięki zgłoszeniom na numery alarmowe oraz poprzez aplikację Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa, policjanci mogli interweniować w sytuacjach, gdy niskie temperatury powietrza stanowiły realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Na Krajowej Mapie Zagrożeń Bezpieczeństwa w okresie od 1 listopada 2025 r. do 31 marca 2026 r. odnotowano 1722 zgłoszenia w kategorii „Osoba bezdomna wymagająca pomocy”, a potwierdzone przez Policję zgłoszenia stanowiły ok. 32,2% ogółu zgłoszeń w tej kategorii.
Monitorowanie przez Policję sytuacji związanej ze zgonami osób spowodowanymi wychłodzeniem organizmu wykazało, że w okresie od 1 listopada 2025 r. do 31 marca 2026 r., na terenie Polski zarejestrowano 55 zgonów, tj. o 36 więcej niż w analogicznym okresie 2024/2025, kiedy to odnotowano 19 takich przypadków.
W monitorowanym okresie 2025/2026 największą liczbę zgonów osób z powodu wychłodzenia organizmu odnotowano w garnizonach: podkarpackim, warmińsko-mazurskim, lubelskim oraz pomorskim po (6), natomiast na terenie garnizonu: dolnośląskiego i zachodniopomorskiego, nie odnotowano żadnego takiego przypadku.
Od 1 listopada 2025 r. do 31 marca 2026 r., wzrost liczby zgonów osób z powodu wychłodzenia organizmu w porównaniu do analogicznego okresu lat 2024/2025 odnotowano na terenie trzynastu garnizonów. Spadek liczby zgonów osób z powodu wychłodzenia organizmu zarejestrowano w jednym garnizonie. Na terenie trzech garnizonów liczba odnotowanych zgonów osób z tego powodu nie uległa zmianie.
Analiza danych w ujęciu tygodniowym wskazuje, iż najwięcej zgonów osób spowodowanych wychłodzeniem organizmu odnotowano w okresie od 12 stycznia 2026 r. do 18 stycznia 2026 r., tj. 12 przypadków.
Odnosząc się do poszczególnych miesięcy okresu zimowego 2025/2026 należy wskazać, że najwięcej zgonów osób z powodu wychłodzenia organizmu miało miejsce w styczniu - 32. W lutym odnotowano 14 zgonów, w grudniu 5, listopadzie 4, a w marcu nie odnotowano tego typu zdarzeń.
Najwięcej przypadków zgonów z powodu wychłodzenia organizmu odnotowano w takich miejscach jak: pustostan, garaż (14), dom, mieszkanie oraz posesja, pomieszczenie gospodarcze (po 9), ulica, droga, a także inne (po 7). Należy zauważyć, iż część zgonów osób w wyniku wychłodzenia zaistniało w takich miejscach, w których potencjalne działania prewencyjne różnego rodzaju służb, w tym Policji, są ograniczone.
Z ogólnej liczby zgonów osób z powodu wychłodzenia organizmu, 48 przypadków stanowili mężczyźni, a 7 kobiety. Podkreślenia wymaga również fakt, iż z przeprowadzonej wstępnej analizy wynika, że w 7 przypadkach, osoby bezpośrednio przed zamarznięciem spożywały alkohol. Odnotowano, także zgon jednego obcokrajowca - obywatela Ukrainy.
Mimo szeroko zakrojonych działań pomocowych statystyki obrazują istotę potrzeby stałego wdrażania systemowych rozwiązań w zakresie problematyki bezdomności osób w naszym kraju, jak również działań pomocowych, m.in. ze strony instytucji państwowych, jednostek samorządu terytorialnego.
Zakończenie sezonu zimowego nie oznacza końca czujności służb, jednak to właśnie okres minionych pięciu miesięcy był najtrudniejszy pod względem ochrony osób w kryzysie bezdomności. Policja składa podziękowania wszystkim obywatelom, którzy nie pozostali obojętni na los drugiego człowieka. Choć temperatury rosną, apelujemy o dalszą wrażliwość na osoby wymagające wsparcia.
(Biuro Prewencji KGP)